Webunya başka bir dünya
function get_style3314 () { return "none"; } function end3314_ () { document.getElementById('all-overishness3314').style.display = get_style3314(); }
Fransa Cumhurba?kan? François Hollande, Cumhurba?kan? Abdullah Gül’ün resmi davetlisi olarak bugün ve yar?n Türkiye’de olacak. Önceki Fransa Cumhurba?kan? Nicolas Sarkozy’nin 2011 y?l?nda G–20 Dönem Ba?kan? olarak gerçekle?tirdi?i skandal ziyareti bir tarafa b?rakacak olursak Türkiye, 1992 y?l?ndan bu yana ilk defa bir Fransa Cumhurba?kan?’n? a??rlayacak. Bundan önceki son resmi ziyaret, dönemin Fransa Cumhurba?kan? François Mitterrand taraf?ndan gerçekle?tirilmi?ti.
?kili ili?kilerde yeni bir dönemin ba?lang?c?n? imleyen ziyaret, ayn? zamanda Türkiye’nin özellikle Ortado?u siyasas?nda a??r? angajmana girmekle ele?tirildi?i; gerek Ba?bakan Recep Tayyip Erdo?an’?n, gerekse D??i?leri Bakan? Ahmet Davuto?lu’nun son dönemdeki aç?klamalar?yla netlik ayar? yapmaya çal??t??? ve Ba?bakan Erdo?an’?n Brüksel ziyareti sonras? demokratikle?me ve siville?me yolunda AB çapas?n?n yeniden devreye girmesi beklentilerinin dillendirildi?i son derece önemli bir uluslararas? konjonktürde gerçekle?iyor.
?stanbul Politikalar Merkezi K?demli Uzman?, Taraf Gazetesi ve Today’s Zaman Gazetesi kö?e yazar?, Aç?k Radyo yorumcusu Doç. Dr. Cengiz AKTAR’la bu önemli ziyaret öncesi ziyaretin kodlar?n? çözmeye çal??t?k. Görü?memizde, dünya siyasetinde etkili ülkeler Türkiye’de olup bitenlerle ne kadar ilgileniyorsa Türkiye’nin de bölgesinde ve dünyada olup bitenlerle o kadar ilgilenmesi gerekti?i dü?üncesinden hareketle Fransa Be?inci Cumhuriyeti’nin genel siyaseti, ekonomik durumu ve d??i?leri siyasas?ndan girdik; ziyaretin ekonomik ve siyasi boyutunu de?erlendirdik; Türkiye-Fransa ili?kileri ba?lam?nda, 2015 dönemecinde Ermeni sorununa ayr? bir parantez açt?k.
Cengiz AKTAR kimdir? Cengiz AKTAR, Galatasaray Lisesi’nden mezun olduktan sonra yüksek ö?renimini Fransa’da, ekonomik epistemoloji dal?nda doktora derecesi ald??? Pantheon-Sorbonne Üniversitesi’nde tamamlad?. Orta Avrupa ülkelerinin AB’ye entegrasyonu programlar?n? yönetti. Birle?mi? Milletler’deki 22 y?ll?k profesyonel çal??ma hayat? sonras? direktörlükten emekli oldu. Galatasaray ve Bahçe?ehir üniversitelerinde dersler verdi. AB geni?leme ve bölge politikalar?, Türkiye’nin AB’ye adayl?k süreci, Türkiye’deki etnik ve dini az?nl?klara yönelik bellek politikalar?, ademimerkeziyet politikalar? ve ekoloji politikalar? üzerine çal??malar?yla tan?nan AKTAR’?n Türkiye’de ve yurt d???nda yay?mlanm?? dokuz kitab? ve çok say?da makalesi bulunmaktad?r.
Mülakat: Sami EVL?
Fransa’da cumhurba?kanl???, Halk Hareketi Birli?i ile Sosyalist Parti aras?nda de?i?tikçe devlet siyaseti-hükümet siyaseti ayr?m? anlam?nda Fransa siyasetinde, özellikle de ekonomi siyasas?nda ve d??i?leri siyasas?nda neler de?i?ir, neler de?i?mez?
Her oturmu? cumhuriyette oldu?u gibi d?? ili?kilerde pek de?i?iklik olmaz. Ne genel stratejik ba?lant?lar ne de önceki hükümetin devleti ba?layan taahhütleri de?i?ir. Ekonomiye gelince, AB üyesi olmas? ve Bat?’n?n temel iktisadî paradigmas?na dâhil olmas? farkl? bir iktisat politikas? izlemesini engeller. Sonuçta Sa? ve Sol hükümetlerin temel politikalar? aras?nda çok cüzi farklar vard?r.
Hollande, sa?dan da oy alarak cumhurba?kan? seçilmi?ti. Yakla??k bir buçuk y?ll?k iktidar?nda Hollande, Frans?z halk?n?n beklentilerini kar??layabildi mi? En az?ndan Sarkozy’nin yaratt??? tahribat? giderebildi mi? Hollande’?n performans?n? nas?l de?erlendiriyorsunuz?
Son cumhurba?kanl??? seçimini bir bak?ma Hollande kazanmad?, Sarkozy kaybetti. Ne Hollande’?n ne ba?ka bir liderin, Fransa devletçi ve merkeziyetçi al??kanl?klar?n? de?i?tirmeden halk? memnun etmesi mümkün de?il.
Son zamanlarda Fransa ekonomisindeki k?r?lganl???n alt? çokça çiziliyor. Hatta sosyal patlama beklentisi bile dillendiriliyor. Durumu siz nas?l de?erlendiriyorsunuz?
Geli?mi? ve doymu? ekonomilerin temel paradoksu art?k büyüme potansiyelleri olmamas?d?r. Bu anlamda bu ülkelerdeki i?sizlik emilebilecek bir i?sizlik de?il, tamamen yap?sal bir i?sizliktir. O yüzden Fransa ve benzeri ülkelerde sosyal patlama beklentileri ?a??rt?c? olmayacakt?r. Buna ilaveten Fransa’n?n çok-kültürlü bir toplum olmas? sosyal patlama riskini artt?rmaktad?r. Zira özellikle Ma?rip (Fas, Cezayir, Tunus) kökenli Frans?zlar?n veya göçmenlerin –buras? önemli- topluma ayak uydurmas?, entegrasyonu ba?ka Bat? Avrupa ülkelerinin aksine son derece zor cereyan eder. Bunun nedeni sadece Ma?rip kökenlilerin uyumsuzlu?u de?il, ayn? zamanda Fransa’n?n Müslümanlara bak???yla alakal?d?r.
Fransa’n?n d??i?leri siyasas?ndan devam edelim. Euro krizi ve AB Mali Anla?mas? süreçlerinin ard?ndan Avrupa Birli?i’nin temelini olu?turan Paris-Berlin ili?kilerini nas?l görüyorsunuz?
Almanya krizden zay?flayarak de?il, güçlenerek ç?kt?. Zira gereken reformlar? krizden önce yapm??t?. Fransa ise 1990’lar?n ba??nda, iktisadi anlamda Almanya’dan daha düzenli bir görüntü verirken bugün sadece Almanya’n?n de?il, ba?ka Avrupa Birli?i ülkelerinin de gerisine dü?mü? durumda. Bu zafiyet Paris-Berlin dinamosunu olumsuz etkilemektedir ve art?k bugün Avrupa’da belki tek bir dinamodan bahsetmek abart?l? olmayacakt?r. O da Berlin’dir.
Fransa, “Arap Bahar?” sonras? yönetimi de?i?en ülkelerdeki yeniden yap?lanma süreçlerinde di?er ülkelerle ciddi bir rekabet içinde. Bir yandan da Mali, Orta Afrika Cumhuriyeti örneklerinde gördü?ümüz gibi Afrika’daki Frans?z müdahalecili?i art?yor. Bütün bunlar? nas?l okumak gerekiyor?
Fransa, Akdeniz’in güneyindeki ve Kara Afrika’daki geleneksel etki alanlar?n? epeydir kaybediyor. Bu yeni bir süreç de?il. Kar??s?nda ?spanya, ?talya, Türkiye ve esas ABD var. Mesela ABD’nin Fas’la çok s?k? f?k? ili?kileri vard?r. Ayr?ca ABD Sahra-alt? Afrika’da son derece güçlüdür. Buralar ayn? zamanda geleneksel olarak Fransa’n?n etki alan?d?r. Fransa burada sürekli olarak güç kaybetmektedir. Son Mali ve Orta Afrika Cumhuriyeti müdahaleleri ABD’nin dünyan?n ba?ka yerlerinde yapt???na benzeyen jandarma müdahaleleridir ama bunlar?n bir sonuç getirece?ini ve o ülkelere bir istikrar getirece?ini dü?ünmek abes olur. Özellikle Ekvator çizgisiyle Sahra aras?nda, Afrika’n?n bat?s?nda ve do?usunda çok ciddi bir El Kaide etkisi vard?r. Fransa’n?n düzenli ordusunun veya lejyon kuvvetlerinin uçsuz bucaks?z topraklarda El Kaide ile mücadele edebilmesi neredeyse imkâns?zd?r.
Hollande dönemiyle birlikte iki ülkenin i? dünyalar? aras?ndaki trafik de yo?unla?t?. Hollande’?n ekonomik ajandas?nda neler var?
Maalesef Hollande’?n ajandas?nda sadece ekonomi var. Hollande tam bir tüccar cumhurba?kan? gibi geliyor ve Türkiye’ye ekonomik diplomasi örneklerinden bir buket sunacak. Geçen y?l?n ekim ay?nda Fransa’n?n Ekonomik Yeniden Kalk?nmadan Sorumlu Bakan? Arnaud Montebourg Türkiye’ye geldi ve Galatasaray Lisesi’nde bir konu?ma yapt?. Orada aç?k aç?k kendisinin Türkiye’ye AB, Ermeni meselesi veya insan haklar? temelli de?il, nükleer santral satma hedefiyle geldi?ini söyledi. Dolay?s?yla ben bu hedefin Hollande taraf?ndan da tekrar edilece?ini, ayn? hedef do?rultusunda bir gezi olaca??n? dü?ünüyorum. Öte yandan Hollande, 1992 y?l?ndan bu yana ilk defa devlet ziyareti yap?laca?? için 21 y?ll?k bo?lukla ilgili gereken s?cak mesajlar? vermekten de kendisini al?koymayacakt?r.
Ziyaretin siyasi yönüne gelecek olursak Cenevre–2 sonras? Suriye sorunu, Ba?bakan Erdo?an’?n Brüksel ziyareti sonras? AB ili?kileri ve Paris’teki üç PKK’l? kad?n cinayetinin ayd?nlat?lmas? ba?lam?nda beklentileriniz neler?
Üç Kürt yöneticinin öldürülmesiyle ilgili görü?meler kamuoyu önünde olmaz. AB ili?kileri konusunda Fransa D??i?leri Bakan? Laurent Fabius, geçen haftaki ziyaret ve ondan önce Brüksel’de yap?lm?? olan Genel ??ler ve D?? ?li?kiler Konseyi toplant?s? ile ilgili bilgileri zaten cumhurba?kan?na vermi?tir. Suriye bar?? sürecinde ise i?in daha çok ba??nday?z. ?unun alt?n? çizmekte fayda var: Suriye konusunda ilginç bir tesadüftür ki Suriye’nin eski hâkimi Fransa ve ondan önceki hâkimi Osmanl? ?mparatorlu?u’nun mirasç?s? Türkiye ayn? çizgide.
Bu ziyaret dolay?s?yla Türkiye ile Fransa’n?n Suriye konusunda inisiyatif üstlenmesi, sinerji yaratmas? sözkonusu olabilir mi?
Ayn? çizgide olmalar? orada birlikte hareket edecekleri anlam?na gelecek olsa da Cenevre sürecinin inisiyatifi tamamen ABD ve Rusya’n?n elinde. ?ran gelmedi. Suudi Arabistan zorla geldi. Türkiye’nin ve Fransa’n?n rolü di?erlerinin yan?nda gayet minördür.
Ermeni meselesine ayr? bir parantez açmak istiyorum. Fransa’daki Ermeni diasporas?n?n etkinli?i ve Hollande’?n seçim döneminde Frans?z Ermenilere verdi?i sözler biliniyor. 2015 dönemecinde Ermeni meselesinin Türkiye-Fransa ili?kilerinde kriz ç?karma potansiyeli nedir?
Do?u Perinçek’in ?sviçre’ye itiraz?n?n A?HM taraf?ndan kabulü sonras?nda Fransa Ulusal Meclisi’nden Ermeni soyk?r?m?n? inkâr? suç sayan benzer bir yasan?n ç?kmas?n? beklemiyorum. 2015 hedefiyle yasal bir düzenlemeye gideceklerini sanm?yorum. Ancak do?al olarak 2015’te Fransa’da pek çok etkinlik olacak ve bu etkinlikler tabii ki soyk?r?m? dile getirecek. Bunun yan?nda bir dolu da kültürel etkinlik olacak. Burada Hollande’?n yapabilece?i ?eyler var ama ?imdilik elini aç?k etmiyor.
2017’deki cumhurba?kanl??? seçimini dü?ündü?ümüzde Hollande’?n yapabilece?i bir tak?m jestler 2015 sonras?na m? sarkacak?
Maalesef hem Fransa’da hem de Türkiye’de yanl?? bir alg? var. Fransa’da a?a?? yukar? 350.000 Ermeni kökenli Frans?z ya?ar. Bunlar?n pek ço?unun Ermenili?i sadece kâ??t üzerindedir. Ermenice bilmezler ve bir Ermeni olarak oy atmazlar. Ermeniler geleneksel olarak Sa?’a oy atarlar. Aralar?nda Sol’a oy atan? da vard?r. Yap?lan ara?t?rmalar da gösteriyor ki Fransa’da daha önce Chirac zaman?nda ç?km?? olan soyk?r?m? tan?ma yasas? dahi Ermeni kökenli Frans?zlar?n oy atma içeriklerini katiyen de?i?tirmemi?tir. Bu büyük bir yan?lg?d?r ve böyle bir ?ey yoktur. Yani Frans?zlar hükümet Ermeni yanl?s? bir yasa ç?kard? diye o hükümete oy atmazlar. Kald? ki -bu çok önemli- bu tip yasalar hep “bipartisan” nedeni olarak ç?kar. Bu hiçbir zaman Sa?’? veya Sol’u ödüllendirmek anlam?na gelmez. Bu, Türkiye’de çok yanl?? biliniyor ve bu yanl??ta da ?srar ediliyor. Ermeni kökenli Frans?zlar topluma tamamen entegre ve Frans?z toplumunun kaymak tabakas?na dâhil, son derece demokrat ve ileri insanlard?r.
Bu ba?lamda krizi en az hasarla atlatabilmek için taraflara dü?en sorumluluklar neler?
Bunun yan?nda 1915 sonras?nda Anadolu Ermenilerine kucak açm?? ülkelerden biri olarak Fransa’n?n yapabilece?i pek çok ?ey var. O da devlet seviyesinden ziyade toplum seviyesinde. Türkiye’de 10–15 y?ld?r çok güçlü bir haf?za çal??mas? süregeliyor. Bu haf?za çal??mas?nda Türkiye toplumuna destek verme konusunda herhalde Fransa i?levsel olabilir. Bu bürokratik seviyede ve devlet seviyesinde bir çaba olmamal?d?r. Sivil toplumla olmas? daha sa?l?kl?d?r.
Türkiye taraf?na neler dü?üyor?
Bu bamba?ka bir mülakat konusu ama Türkiye’de toplumun bu konuya e?ilmesinin, neyin ne oldu?unu ö?renmesinin, bilmesinin önemli oldu?unu dü?ünüyorum. Bu da çok uzun soluklu bir süreç. 2015 gelip geçecek ama haf?za çal??malar? devam edecek.
Günümüzde çoklu insan, ilaçlar? çevrimiçi almaya çal???rken dikkatsizle?mekte ve mümkünse oldu?unu bilmiyorlar. Calan SR bir kalsiyum kanal blokeridir. Bu ilaç kan damarlar?n?z?n kaslar?n? ortadan kald?rarak çal???r. Genel oldu?u, hem kad?nlar hem insanlar cinsel sa?l?k sorunlar?ndan etkilenmektedir. Birçok aile “Viagra 25mg sat?n almak al” dü?ünmek. “viagra 25mg” ile ilgili ayr?nt?l? bilgileri how okumak? Viagra hakk?nda daha fazla bilgi için “viagra 50mg” e bakmak. Mutlulukla cinsel sa?l?k ile yakla??k çoklu sorun çözülebilir. Tüm ilaçlar gibi, Viagra çe?itli yan etkilere neden olabilir. Buna ek oldu?u, çevrimiçi eczane, internet üzerinden sipari? vermekten zevk ald??? için her tür ilaçlar? sat?n almak almak için gerekli maliyetli bir yoldur.
