Webunya

Bu Alışkanlıklar Böbrekleri Tüketiyor

Böbreklerimiz bizi sa?l?kl? tutmak için her gün pek çok ya?amsal görev üstleniyorlar. Vücudumuzdaki at?klar? ve fazla s?v?y? uzakla?t?rmak için adeta bir filtre i?levi görüyorlar. Ayr?ca kan bas?nc?m?z? kontrol etmek gibi yine oldukça önemli fonksiyonlar? da var; içerdikleri mekanizmalarla, ihtiyaca göre, kan bas?nc?n? art?r?yor veya dü?ürüyorlar. Böbreklerimizin sorumluluklar? bunlarla da s?n?rl? kalm?yor; kemik ili?inde alyuvar yap?m?n? sa?l?yor, D vitaminini aktif hale getirerek kemik sa?l???n? destekliyor, vücudumuzda geli?en metabolik i?lemler sonucunda olu?an asidin vücudumuzdan uzakla?t?r?lmas?ndan da akci?erle birlikte sorumlu oluyorlar. Ancak maalesef birçok hayati önem ta??yan fonksiyonu olan böbreklerimiz çe?itli etkenler nedeniyle hasar görüp i?lev yapamaz hale gelebiliyor. Böbreklerimizde hasar olu?turan, hatta böbrek yetmezli?ine bile yol açabilen önemli etkenlerden biri ise “hatal? al??kanl?klar?m?z”. Peki ama hangi al??kanl?klar?m?z böbreklerimize zarar veriyor? Bu hasarlar hangi böbrek sorunlar?na neden olabiliyor? Ac?badem Kozyata?? Hastanesi Nefroloji Uzman? Prof. Dr. Tevfik R?fk? Evrenkaya böbreklerin ömrünü k?saltabilen al??kanl?klar?m?z? anlatt?, önemli önerilerde bulundu.

 

?deal tuz miktar?n? a?mak

Tuz vücut için önemli, ancak a??r? tüketimi kan bas?nc?n? yükselterek böbreklerde a??r? yük olu?turuyor. Ayr?ca tuz al?m? yüksek oldu?unda böbreklerin a??r? tuzu atmak için daha fazla çal??malar? gerekiyor. Bunlar?n sonucunda da böbrek yetmezli?ine kadar gidebilen önemli hasarlar olu?abiliyor. Bu nedenle uzmanlar günlük tuz tüketiminin yakla??k 5 gram olmas? gerekti?ini belirtiyorlar ve bu da yakla??k bir çay ka???? tuza denk geliyor. Deniz, kaya ve di?erleri, ad? ve kökeni ne olursa olsun sofra tuzu sodyum klorür oldu?u için tüm tuz çe?itlerini dikkatli tüketmek çok önemli. ??lenmi? ürünler (at??t?rmal?k, konserve, abur cubur) a??r? miktarda tuz içerdikleri için de bu ürünlerin tüketimini k?s?tlamay? asla ihmal etmeyin.

 

Yetersiz su içmek

“Böbreklerimizin i?levlerini yerine getirebilmeleri için yeterli su tüketmek çok önemli” uyar?s?nda bulunan Prof. Dr. Tevfik R?fk? Evrenkaya sözlerine ?öyle devam ediyor: “Su idrar, ter ve d??k? arac?l???yla toksinlerin uzakla?t?r?lmalar?n? sa?l?yor, vücut s?cakl???n? ve kan?n yo?unlu?unu kontrol ediyor. Yeterince s?v? almazsak toksinler kanda birikiyor. Bunun sonucunda da böbrek ta?lar?, çok daha önemli böbrek yetmezli?i geli?ebiliyor. Su al?m?ndaki en basit yakla??m, yaz?n en az 2 litre, k???n en az 1.5 litre s?v? tüketmek Susama hissi yan?nda, idrar rengi de su dengemiz hakk?nda bilgi veriyor. ?drar miktar? azal?p, rengi koyula?t?kça su içmek gerekiyor.”

 

Kafeini abartmak

Kafein kan bas?nc?n? yükseltiyor, böbrekte kalsiyum ta?lar?na ve proteinüriye neden olabiliyor. En s?k da kahve içerek kafein tüketiyoruz. Bu nedenle günlük izin verilen kafein miktar? 200-300 mg olup, bu da yakla??k 2 büyük fincan kahveye kar??l?k geliyor. Dolay?s?yla tüketti?iniz içeceklerin kafein içeri?ine bakmay? ihmal etmeyin ve mümkünse kafeinsiz olanlar? tüketmeye özen gösterin.

 

?laçlar? bilinçsizce kullanmak

?laçlar sa?l???m?z?n vazgeçilmesi olsalar da bilinçsizce tüketildiklerinde tam aksine vücudumuza zarar verebiliyorlar. Bu nedenle uzmanlar her f?rsatta geli?igüzel ilaç kullan?lmamas? konusunda uyar?da bulunuyorlar. Örne?in düzenli a?r? kesici kullanmak ba?ta böbrekler olmak üzere, birçok organa zarar verebiliyor. Özellikle nonsteroidal antienflamatuar ilaçlar gibi reçetesiz sat?lan a?r? kesiciler böbrek yetmezli?ine, hipertansiyona ve ödeme yol açabiliyorlar. Nefroloji Uzman? Prof. Dr. Tevfik R?fk? Evrenkaya ayr?ca özellikle hedef organ? böbrek olan, hipertansiyon ve diyabet hastal?klar?n?n tedavisinde kullan?lan ilaçlar?n da mutlaka düzenli olarak al?nmalar? gerekti?i uyar?s?nda bulunarak, “Çünkü bu ilaçlar?n düzensiz al?nmas?yla hiç al?nmamas? aras?nda bir fark olmuyor” diyor.

?drar? mesanede tutmak

?drar? mesanede tutmak da böbrekleri tehdit ediyor. ?drar düzenli olarak mesanede tutuldu?unda idrar yolu enfeksiyonu ve mesane kaslar?nda gev?eklik olu?abiliyor, bunun sonucunda da böbrek ta?lar?, hatta böbrek yetmezli?i geli?ebiliyor.

Magnezyum içeren besinleri aksatmak

Yeterince magnezyum al?nmazsa kalsiyum böbreklerden geri emilemedi?i için idrarla vücuttan daha çok at?l?yor, bu durum da böbreklerde kalsiyum ta??n?n geli?mesine neden olabiliyor. Düzenli olarak ye?il yaprakl? sebzeler, fasulye, kabak ile ay çekirde?i, f?nd?k ve badem tüketmek vücuda yeterince kalsiyum al?nmas?n? sa?l?yor. Örne?in günde 100 gram kabak çekirde?i tüketmek günlük magnezyum ihtiyac?m?z?n yüzde 100 ünü kar??l?yor.

 

Gazl? içeceklere dü?kün olmak

Yap?lan bir ara?t?rmada, günde 2 veya daha fazla bardak gazl? içecek (diyet veya normal) tüketiminin böbrek hastal???n?n geli?me riskini art?rd??? saptand?. Gazl? içecek al?m? artt?kça idrarda bulunan proteinin de artt??? belirlendi. ?drarda bulunan ve böbrek hasar?n?n erken bir belirtisi olan protein (proteinüri) erken evrelerde tedavi edildi?inde geri dönü?ümlü olabiliyor. Ancak vücutta miktar? artarsa böbrek dokusunda hasar olu?turmas? kaç?n?lmaz oluyor.

 

?ekeri besin listesinden silmemek

?eker obeziteye katk?da bulunmas?n?n yan? s?ra böbrek hastal???n?n ilk iki nedeni olan hipertansiyon ile diyabetin olu?ma riskini art?r?yor. Hipertansiyon da böbreklerin ba? dü?manlar?ndan biri olarak nitelendiriliyor. ?eker genellikle “tatl?” olarak alg?lamad???m?z g?dalar ve içeceklerde de bulunuyor. Bu nedenle i?lenmi? ?ekerlerin sinsi kaynaklar? olan çe?niler, kahvalt?l?k tah?llar, beyaz ekmek ve gazl? içeceklerden kaç?nmak gerekiyor. Paketlenmi? ürünler al?rken içerdikleri maddelere mutlaka dikkat edin.

 

B6 Vitamin eksikli?i

B6 vitamini eksikli?i böbrek ta?? riskini art?r?yor. Dolay?s?yla böbrek sa?l??? için günlük olarak en az 1,3 miligram B6 vitamini öneriliyor. Bu vitaminin en zengin kaynaklar? ise bal?k, nohut, s???r karaci?eri, patates ve narenciye d??? meyvelerdir.

 

Uykusuz kalmak

Böbrek fonksiyonu, böbreklerin i? yükünü 24 saat boyunca koordine etmeye yard?mc? olan uyku-uyanma döngüsüyle düzenleniyor. Böbrek dokusu gece boyunca yenileniyor. Vücut, hasar görmü? böbrek dokusunu onarmak için uyurken çal???yor; bu nedenle vücudu uykusuz b?rakmak hem sa?l?kl? organa zarar verebiliyor, hem de hasar görmü? organda iyile?meyi güçle?tiriyor. Yap?lan bir çal??mada kronik uyku bozuklu?unun böbrek yetmezli?i olan hastalarda, hastal???n seyrini h?zland?rd??? saptanm??. Bunun mekanizmas? ise bilinmiyor.

Çok fazla alkol almak

Dü?ük miktarda al?nan alkolün böbre?e çok zarar? olmuyor. Ancak, alkolün karaci?er ve böbreklerde a??r? yük olu?turan bir toksin oldu?u unutulmamal?. Alkol idrar söktürücü (diüretik) özelli?e sahip. A??r? tüketilmesi dehidratasyona ve elektrolit bozukluklar?na neden oluyor. Karaci?ere verdi?i zararla böbrekleri de dolayl? yoldan olumsuz yönde etkiliyor.

 

K?rm?z? et tüketimini abartmak

Hayvansal protein yüksek miktarda asit üretiyor. Böbreklerin bu a??r? miktardaki asidi vücuttan uzakla?t?rma yükü art?nca da böbreklerde doku hasar? olu?uyor ve bunun sonucunda da böbrekler i?levini yapamaz hale gelebiliyor. Yüksek oranda asit üretti?i için özellikle k?rm?z? et tüketiminde a??r?ya kaçmamak böbrek sa?l??? için büyük önem ta??yor.

 

Sigara

Sigara, kan bas?nc?n? artt?r?yor, kan ak???n? azalt?yor ve kan damarlar?n? daralt?yor. Bu etkileri sonucunda da böbrek i?levlerinin kaybedilmesini h?zland?rabiliyor ve mevcut böbrek hastal?klar?n? kötüle?tirebiliyor. Yap?lan çal??malara göre sigara tüketimi böbrek hasar?n? artt?r?yor ve kronik böbrek hastal???n?n seyrini en az yüzde 30 h?zland?r?yor.

 

Egzersiz yapmamak

Nefroloji Uzman? Prof. Dr. Tevfik R?fk? Evrenkaya hareketsiz ya?am?n diyabet, hipertansiyon ve obeziteye neden olabildi?ini ve bunlar?n da böbreklerde kal?c? hasara yol açabildi?ini ifade ediyor. Bunun aksine düzenli olarak yap?lan fiziksel aktivite kan bas?nc? ve ?eker metabolizmas?n? düzenleyerek dolayl? yoldan böbrek sa?l???n? destekliyor. Öyle ki yak?n tarihli bir ara?t?rmada menopoz sonras? egzersiz yapan kad?nlar?n böbrek ta?? geli?tirme riskinin, egzersiz yapmayanlara göre yüzde 31 oran?nda daha dü?ük oldu?u belirtilmi?.

Exit mobile version