Yeni Çalışmalar HIV’de Kesin Tedavi Umudunu Tazeliyor

HIV üzerine yürüttü?ü tüm çal??malar, sosyal medya kullan?m? ve güncel #hivbilgisi makaleleri ile fark yaratan K?rm?z? Kurdele ?stanbul’dan yeni bir makale.

1 Aral?k 2016 tarihinde Kaliforniya Üniversitesinde gerçekle?en HIV tedavi zirvesini online takip eden K?rm?z? Kurdele ?stanbul, zirve sonuçlar?n? derleyerek, HIV’in kesin tedavisine dönük çal??malar? ilgiyle takip eden herkes için oldukça ilginç bir makale haline getirdi ve webunya.com okurlar? ile payla?t?.

Bu ilginç makale için K?rm?z? Kurdele ?stanbul’a te?ekkür ederiz.
Yeni çal??malar HIV’de kesin tedavi umudunu tazeliyor

Amerikal? HIV ara?t?rmac?lar?, enfekte olmu? hastalarda HIV’i yok etmeyi vaat eden ?ok et – yok et (Editörün notu: ‘shock and kill’. Farkl? çal??malarda ‘ kick and kill’ olarak da görülebilir) tedavisi hakk?nda gittikçe daha iyimser bir tav?r sergiliyorlar. ?nsan vücudunda virüsün neden oldu?u izlerin tamam?n? yok etmeyi amaçlayan çal??malar, gerçekten de AIDS için kesin bir tedavi ümidi olabilir.

Aral?k ay?nda New York’ta ve e? zamanl? olarak Almanya ve Danimarka’da, insanlar üzerinde küçük çapl? bir tedavi deneyi ba?lat?ld?. Deneyde, ART olarak bilinen antiretroviral HIV ilaçlar? ve bir kanser ilac? olan romidepsin kombinasyonu kullan?lacak. ?nsan üzerinde denemelerin yap?laca?? di?er küçük çapl? bir ara?t?rma ise Ocak 2017’de ba?layacak.

?ok et – yok et yöntemi, daha önce hayvanlar üzerinde yap?lan çal??malarda etkili olan ve bir sonraki a?amaya geçerek insanlar üzerinde denenmeye ba?lanan bir kombinasyondan olu?uyor. Bu yöntemde antiretroviral ilaçlar, kanda tespit edilemez seviyeye (undetectable) gelen HIV pozitif bireylerde uyur vaziyette bulunan HIV hücrelerini hedef alarak, onlar? önce yeniden aktive etmeyi ve böylece yok etmeyi hedefliyorlar.

Yeni deneyler, 1 Aral?kta 2016’da Kaliforniya Üniversitesinde, Dünyan?n önde gelen AIDS ara?t?rmalar? organizasyonu amfAR taraf?ndan düzenlenen HIV Tedavi Zirvesi’nde  (HIV Cure Summit) aç?klanan, Kaliforniya Üniversitesi San Fransisco Ara?t?rmac?lar?’n?n (UCSF) ?ok et – yok et konusunda elde ettikleri veriler üzerine yürütülüyor.

amfAR’?n Genel Müdür Yard?mc?s? Dr. Rowena Johnston, zirve sonras? yapt??? aç?klaman?n en heyecan verici bölümü “Kesin bir tedavinin bulunabilece?ine dair, kan?tlara dayal? çok güçlü bir inanc?m var. Art?k kesin tedavi ile aram?zdaki engelleri nerdeyse ortadan kald?rm?? durumday?z ve problemin çözümüne çok yakla?t?k” dedi?i k?s?md?.

Mevcut denemelerde UCSF ekibi ayn? zamanda, a??z yoluyla al?nan bir hap?n m? yoksa damar yolundan enjekte edilen s?v?n?n m? saklanan HIV rezervuarlar?na (vücuttaki varl?klar? bilinen ancak tespit edilemeyen) daha kolay eri?ip eri?medi?ini de ara?t?racaklar. HIV’in kesin tedavisine dair sonuçlar?n kay?t alt?na al?naca?? gözleme dayal? farkl? bir çal??mada da, ART tedavisini b?rakan bireyler gözlemlenecektir.

HIV Tedavisi Zirvesi’nde, ?ngiltere’de yap?lan ilk insanl? ?ok et – yok et deneyinin raporlar?ndan dolay?, biraz temkinli bir atmosfer söz konusuydu. Geçti?imiz Ekim ay?nda ?ngiliz bilim insanlar?, 50 ki?iden olu?an çal??ma grubundan, Vorinostat, ART ve ba????kl?k güçlendirici enjeksiyonlar?n yap?ld??? bir HIV pozitif bifreyin tedavi sürecini tamamlad???n? ve kan?nda virüsü tespit edebilecek bir ize rastlanmad??? aç?klam??lard?. (Ara?t?rma hakk?nda K?rm?z? Kurdele ?stanbul’un daha önce yay?nlad??? bir makale için link) Özetle, hasta kesin olarak tedavi edilmi? görülüyordu.

(Editörün notu: Eldeki bulgular hala tart???lmaktad?r ve daha kesin sonuçlara eri?meden kesin tedaviden bahsetmek söz konusu de?ildir). Ancak dünyadaki HIV bilim insanlar? net olmayan sonuçlara göre erken bir zafer kutlamaktan uzak durmu?lar, tedavinin etkilili?i konusunda daha çok zamana ve denemeye ihtiyaç duyuldu?u konusunda hem fikir olmu?lard?r. ?ngiltere’deki denemeler 2018’e kadar sürecek ve daha önceki makalemizde de bahsetti?imiz gibi, bu tarihten önce net sonuçlar elde edilemeyecek.)

Hayvanlar üzerinde yap?lan deneyler;  Ümit verici ancak riskli

Erken dönem insan deneylerindeki bulgular, ?ok et – yok et ve benzeri tedavi süreçleri konusunda çe?itli laboratuvar ve hayvan deneylerindeki ümit vaat eden sonuçlara yak?n. Ekim 2016’da ara?t?rmac?lar?n olu?turdu?u raporlara göre, ba????kl?k artt?r?c? ve ART tedavisinin verildi?i sekiz maymundan ikisinde HIV’in maymunlardaki versiyonu olan ve kuzeni say?lan SIV’i yok etti?i ve bu hayvanlarda 2 y?ldan beri virüs tespit edilemedi?i belirtilmi?ti. Hayvanlar ile yürütülen bu deney hala devam ediyor.

Ancak ba?ka bir ara?t?rmac? grubun yay?nlad??? rapora göre de, ba????kl?k sistemini güçlendirmeye yönelik yakla??mlar?n tümü güvenli ve hatta etkili de?il! 12 Aral?k 2016’da bilim insanlar?n?n yay?nlad??? bir rapora göre, SIV ile enfekte olmu? ve bir y?l boyunca Vorinostat, Ingenol-B ve ART verilen üç makak’ta (bir maymun türü), beyin iltihab? tespit edilmi?ti.  (Editörün notu: Vorinostat insan güvenli?i testlerini geçmi?ken, Ingenol-B etken maddesi güvenlik testlerini geçememi?tir.)

Konu ile ilgili olarak Johns Hopkins Üniversitesi T?p Fakültesi’nden Janice Clements yapt??? aç?klamada, “Bizim çal??malar?m?z, ?ok et – yok et tedavisinin olas? istenmeyen sonuçlar?na kar?? uyar?c? bir nitelik ta??maktad?r” diye belirtmi?tir.

Berlin Hastas? gerçek bir umut mu, yoksa tesadüf mü?

UCSF’deki zirvede ara?t?rmac?lar, bulunacak tedavinin tam olarak nas?l etki edece?i ve nas?l daha i?levsel olabilece?i konusunda da tart??t?lar. Ayr?ca, ba????kl?k sisteminin kendini, uyku halinden ç?kacak HIV’den nas?l koruyaca?? da bir di?er önemli tart??ma konusuydu.

Bugüne kadar, kesin tedavi denemesi sadece bir kez ba?ar?labildi. Berlin Hastas? olarak da bilinen Timothy Ray Brown 1995 y?l?ndan beri HIV ile ya?amaktayd?. Y?llard?r ART tedavisi görmekte olan Brown’a Akut Miyeloid Lösemi tan?s? konmu? ve ard?ndan 2 kez genetik olarak HIV’e dirençli olan bir donörden al?nan kök hücre nakli ameliyat? geçirmi?, sonras?nda da kemoterapiye ba?lanm??t?. Aradan 9 y?l geçtikten sonra, Brown’?n kan?nda virüsten hala hiçbir iz yoktur.

(Editörün notu: Timothy Ray Brown bu yaz?ya da konu olan San Francisco’daki çal??malara ve pek çok farkl? çal??maya gönüllü olarak kat?lmaktad?r. Geçen 9 y?lda say?s?z çal??maya denek olarak kat?lan Timothy, bu deneylerin baz?lar?n?n sonucu olarak kal?c? sa?l?k problemleri ya?amas?na ra?men, 2012 y?l?nda HIV Tedavi ara?t?rmalar?n? desteklemek için Timothy Ray Brown Foundation’u kurmu?tur.Timothy hakk?nda daha kapsaml? bir yaz? yak?nda www.kirmizikurdele.org adresinde yay?nlanacakt?r.)

amfAR’n?n CEO’su ve zirvedeki konu?mac?s? olan Kevin Frost “Berlin Hastas? bize HIV’in kesin bir tedavisi oldu?una dair kan?t sunmu?tur. ?imdi tek yapmam?z gereken ?ey çal??malar? daha da ileriye ta??makt?r” diye konu?tu.

Berlin Hastas?’n?n durumu çok özel ve tedavisi de, HIV ile ya?ayan milyonlarca ki?inin eri?emeyece?i derecede pahal?yd?.

E?er ?ok et – yok et tedavisi etkili ve süreklilik arz ederse, HIV’i önleme konusunda da bir ad?m at?lm?? olacakt?r. Son 5 y?lda binlerce çift birey üzerinde yap?lan iki ana ara?t?rma (Bu çal??malardan biri olan PARTNER STUDY hakk?nda K?rm?z? Kurdele ?stanbul’un yay?nlad??? makale için link), ART tedavisi alan ve tespit edilemeyen düzeyde viral yükü olan bireylerin bula?t?r?c? olmad???n? göstermi?tir.

?ok et – yok et tekni?ine uygun baz? önleyici a??lara ait çal??malar da halihaz?rda laboratuvar ara?t?rmas? a?amas?ndad?r.

Yeni A?amalar için ArGE ?htiyac?

HIV Tedavisi Zirvesi’nde baz? konu?malar daha çok, HIV’in yap?s?n? derinlemesine ke?fedecek ve ölçümleyecek yeni araçlar üzerineydi. Zirve’de, UCSF’den Peter Hunt, HIV’in doku hücrelerinde nas?l kendini kopyalad???n? tespit edebilen ve buna ek olarak bu doku hücrelerinin tam olarak yerini saptayabilen yeni bir RNA-DNA probuna ait sonuçlardan bahsetti.

amfAR’dan Johnston konu ile ilgili olarak, “Bu yeni çal??ma bize sadece HIV rezervuarlar?n?n oldu?u bölgelerin haritas?n? ç?karmayacak, ayn? zamanda tekil enfekte hücreleri de tespit edebilece?iz” dedi ve “Bu gerçekten inan?lmaz bir f?rsat, bugüne kadar böyle bir çal??ma hiç yap?lmad?” diye sözlerine ekledi.

UCSF’den ba?ka bir ara?t?rmac? Satish Pillai de, dijital teknoloji ile üretilmi? ve ayn? anda bir çok hücrenin durumunu analiz edebilen yeni bir çip test hakk?nda sunum yapt?. Bu gibi araçlar?n varl???, ilaç kullan?m? b?rakan hastalarda HIV varl??? olup olmayaca??n? tespit etmek aç?s?ndan önemli. Buna ek olarak, amfAR’?n çal??malar?nda kaydedebilece?i olas? bir ba?ar?s?zl?k asl?nda yine ilaç sektöründeki ArGe çal??malar?na yeterince yat?r?m yap?lmad???n? gündeme getirecektir. Konu hakk?nda görü? bildiren Pillai, “ART’lerin geli?tirilmesi a?amas?nda ara?t?rmalar, gelir ile do?ru orant?l? olarak gerçekle?tirildi. Bu da, ilaç sektörünün henüz kesin bir tedavi bulmas? yönünden gerekli olgunlu?a eri?medi?ini göstermektedir” diye belirtti.

HIV’in kesin tedavisi alan?nda çal??anlar?n bir ba?ka endi?esi, yeni ABD Ba?kan? Donald Trump’?n ara?t?rmalara ayr?lan bütçeden k?s?nt?ya gitmesi fikri. Ancak bu olas?l?k henüz etkisini, kesin bir tedavi bulunaca??na dair umudun üzerinde göstermedi. “Bilim bize, tedavinin bulunabilece?ini söylüyor” diyen Pillai, “Sadece bu bile ümitlenmek için bir sebep. Sadece art?k daha çok kayna?a ve bizlerle i? birli?i yapacak insana ihtiyac?m?z var” diyerek sözlerini tamamlad?.

K?rm?z? Kurdele ?stanbul bu makaleye konu olan ve di?er tüm güncel ara?t?rmalar? takip ederek, sonuçlar?n? Türkçe konu?an HIV pozitifler ve tüm ilgililerle payla?maya devam edecek.