Webunya başka bir dünya
K?? aylar?n? ya?amaya ba?lad?k. Sebzeler bol, bal?klar taze taze; s?cak bir kâse çorba dünyalara bedel ama hepsi sa?l?kl? m?? Hepsi sizin için yararl? m?? Diyetisyen Emre Uzun, k?? aylar?nda sofralar?m?zdan eksik olmayan besinleri ve bunlara dair baz? sak?ncalar? anlatt?.
Bal?k
Ku?kusuz k?? aylar?n?n vazgeçilmezlerinden biri… Av yasa?? bitsin diye aylarca bekledikten sonra ???l ???l tezgâhlarda boy gösterdi?i anda içimizin aç?ld??? bir gerçek. Ancak Diyetisyen Emre Uzun’un bal??a dair anlatacaklar? var: “Bal?k ba?ta olmak üzere deniz ürünlerinde bulunan protein, çok say?da vitamin ve mineral, Omega 3 ya? asitleri di?er besinlere nazaran oldukça yüksek seviyededir. Ancak baz? dip bal?klar?nda s?kl?kla kar??la?t???m?z yüksek c?va seviyesine dikkat etmek gerekiyor. C?va, insan vücuduna girdi?i andan itibaren hasar b?rakmaya ba?layan bir a??r metal. Beyin ve beyin hücrelerinde b?rakt??? hasarlar sonucunda Alzheimer, epilepsi, Parkinson ve kronik olarak yorgunluk sendromuna rastlan?yor. C?va ayr?ca merkezi sinir sistemine ve beyin fonksiyonlar?na ciddi hasar da verebiliyor.
C?va seviyesinin yüksekli?i ile ilgili basit bir ipucu da verelim: Bir bal?k ne kadar büyükse o kadar uzun süre ya?am?? ve ayn? oranda fazla c?va bar?nd?r?yor demektir. ?kinci tüyo ise bir bal???n dip bal??? olup olmad???… Örne?in levrek, kefal, lüfer, barbunya ve kalkan dip bal?klar? oldu?u için bunlarda c?va, kur?un ve kadmiyum gibi a??r metaller bulunma riski fazla. Denizlerin 100 metrelik üst k?sm?nda ya?ayan yüzey bal?klar?yla ilgili içiniz rahat olsun. Bunlar? da hamsi, istavrit, uskumru, palamut, ton, yay?n, morina, iri mezgit olarak s?ralayabiliriz. Karidesi de iç huzuruyla tüketebilirsiniz.”
Kremal? Çorba
K?? aylar?nda görüntüsüyle bile içimizi ?s?tan çorbalar, ayn? zamanda son derece yararl?. Çünkü hepsi de sebzelerin, tah?llar?n, baharatlar?n tavuk ve et suyunun dam?t?lm?? hali gibi.
Diyetisyen Emre Uzun, bizleri çorbaya de?il ama kremal? çorbalara kar?? uyar?yor: “Özellikle haz?r kremal? çorbalara kar?? dikkatli olmak gerek. Çünkü bu kremalar, içerdikleri maddeler yüzünden daha çok zarar veriyor. Örne?in haz?r kremalarda yüksek miktarda doymu? ya? asidi içeren, bu yüzden de akci?er, kalp ve damar hastal?klar?na yol açan palm ya?? kullan?l?yor. Ayn? ?ekilde glikoz ?urubu da vücudun ?eker dengesini bozup hormonal sistemimize zarar veriyor.”
Peki, ne yapaca??z. Emre Uzun, “Kendi kremam?z? evde yapaca??z!” diyor…
Evde Krema Tarifi:
1 su barda?? pastorize sütü yar?m çay barda?? elenmi? unu ve bir miktar tuzu kaba al?p kar??t?r?n ve koyula?ana kadar ç?rp?n. Kar???m istenen k?vama gelince mikrodalga f?r?nda 3-4 dakika kadar pi?irin. Kreman?z kullan?ma haz?r!
?sterseniz yemeklerde isterseniz de makarnalar için ayn? kar???m? kullanabilirsiniz. Önemli olan ?u: Kremada do?al malzemeler kullan?ld??? için ihtiyac?n?z oldu?u kadar haz?rlay?n ve ayn? gün tüketin!
Hibiskus
Ülkemizde hibiskus çay? s?cak olarak demlenip ?l?k olarak tüketilen, oldukça faydal? bir bitki çay?. Yüksek C vitamini içeri?iyle ba????kl?k sistemini güçlendirdi?i ve kolesterole iyi geldi?i de biliniyor. Diyetisyen Emre Uzun’un itiraz? ise hamilelikte hibiskus çay? içmekle ilgili: “Dü?ü?e yol açabilen etken maddeler içermesi nedeniyle hamilelik süresince hiçbir ?ekilde hibiskus çay? içilmemesi gerekiyor! Ayn? ?ekilde emzirme döneminde olan annelerin sütünde bulunan etken maddeler, ba????kl?k sistemi henüz geli?memi? bebeklere geçti?i için emziren annelerin de hibiskus çay? içmemesi gerek. Üçüncü olarak hibiskus çay?ndaki maddeler düzenli olarak tansiyon haplar? kullanan hastalar için de sak?ncal?. Hibiskus çay? ile tansiyon haplar?n?n ters etkile?im olu?turmas? halinde hasta risk alt?na girer. Bu nedenle sürekli hap kullanan hastalar?n da hibiskus çay? içmemesi gerekir” diyor.
S?cak çikolata
Çocuklar k?? aylar?nda s?cak çikolataya bay?l?r. Yeti?kinler de öyle… Diyetisyen Emre Uzun ise s?cak çikolatay? farkl? bir ?ekilde ele al?yor: “S?cak çikolatan?n baz? türlerindeki ya? ve ?eker oranlar? oldukça yüksek. Bu da kat? ya? ve ?ekeri yüksek kalori halinde yudum yudum bünyenize alacaks?n?z demek. Bunun da obezite, di? problemleri gibi birçok sa?l?k sorununa zemin olu?turdu?unu unutmamak gerek.” O zaman hiç s?cak çikolata içmemek mi gerekiyor? Emre Uzun, “Elbette s?cak çikolata içelim ama haz?r olanlar? raflarda b?rak?p, evde kendimiz haz?rlayal?m” diyor ve leziz bir tarif de veriyor:
S?cak Çikolata Tarifi:
?eker içermeyen kakao tozlar?nda al?n. Bir barda??n içine bir tatl? ka???? kakao tozu koyun. Üzerine de ya?s?z s?cak süt ilave edin. Son olarak 2 küçük parça (10 mg) bitter çikolatay? barda?a ekleyin ve kar??t?r?n. Sütün s?cakl??? tercihe ba?l? ancak bitter çikolata parçalar?n? eritmesi gerek… Arzu ederseniz, s?cak çikolatan?z?n üzerine f?nd?k veya badem parçalar? da serpebilirsiniz.
?erbetli Tatl?lar
Diyetisyen Emre Uzun’un, Türk mutfa??n?n klasi?i olan ?erbetli tatl?larla ilgili de uyar?lar? var: “?erbetli tatl?lar?n çok tüketilmesi, vücudumuzda a??r? ?eker yüklenmesine neden olur. Bu tür tatl?larda glikoz ?urubuna da yer verilebiliyor ancak glikoz ?urubu, kanser hücrelerini besleyebilme özelli?ine sahip. Dahas? vücutta ya? depolanmas?na da neden olabiliyorlar. Sonuçta ba????kl?k sistemini zay?flat?p multiple skleroz, ast?m ve böbrekte ta? olu?umuna yol açabiliyorlar. ?erbetli tatl?lar?n lezzeti ayr? ama sa?l???m?z için f?r?nlanm?? meyveleri tercih etsek daha iyi.” Emre Uzun, f?r?nlanm?? meyvelerin avantajlar?n? da ?öyle anlat?yor: “Örne?in 1 porsiyon, yani yakla??k 225 gram f?r?nlanm?? elma sadece 84, 150 gram ayva da 62 kaloridir. Sa?l?kl?d?r.”
F?r?nlanm?? meyve tarifi:
Meyveleri y?kay?p do?ray?n. 200 dereye ayarlanan f?r?nda 20 dakika pi?irin. Arzu ederseniz üzerine tarç?n da ilave edebilirsiniz.
